Svetska zdravstvena organizacija, u saradnji sa Međunarodnim udruženjem za borbu protiv raka (UICC), svakog 4. februara tradicionalno obeležava Svetski dan borbe protiv raka. U toku je druga godina trogodišnje kampanje (2025–2027) koja u sam centar pažnje stavlja osobe obolele od raka i njihova autentična iskustva u borbi protiv ove bolesti.
Rak predstavlja jedan od vodećih globalnih javnozdravstvenih izazova, sa rastućim opterećenjem i izraženim regionalnim nejednakostima u obolevanju i umiranju.
U 2022. godini u svetu je registrovano oko 20 miliona novih slučajeva raka i 9,7 miliona smrtnih ishoda. Procene ukazuju da tokom života jedna od pet osoba oboli od raka, dok jedan od devet muškaraca i jedna od dvanaest žena umru od neke maligne bolesti.
Rak pluća, dojke i debelog creva vodeće su lokalizacije i u obolevanju i u umiranju. Rak pluća predstavlja vodeći uzrok smrti od raka kod oba pola, dok rak grlića materice i dalje ostaje značajan javnozdravstveni problem u pojedinim regionima sveta.
Prema poslednjim podacima Instituta za javno zdravlje Srbije, Južni Banat se u 2024. godini, nalazio među okruzima gde su registrovane veće stope i obolevanja i umiranja od malignih bolesti, nego što su prosečne stope na nivou Srbije.
Posmatrajući poslednjih 20 godina u našem okrugu, beleži se trend porasta broja obolelih, ali ohrabruje činjenica da je u poslednjih pet godina registrovan pad broja umrlih od malignih bolesti.
Na osnovu podataka Registra za rak Zavoda za javno zdravlje Pančevo, u Južnobanatskom okrugu je u 2024. godini, 1580 osoba obolelo (794 muškaraca i 786 žena) i 803 su umrle (428 muškarca i 375 žena) od raka.
Tabela 1. Distribucija broja obolelih i umrlih od malignih tumora po opštinama Južnobanatskog okruga u 2024. godini
| JBO | Pančevo | Vršac | Kovin | Kovačica | Opovo | B. Crkva | Plandište | Alibunar | |
| Oboleli | 1580 | 782 | 262 | 169 | 98 | 56 | 73 | 37 | 103 |
| Umrli | 803 | 378 | 131 | 80 | 49 | 28 | 50 | 34 | 53 |
Najveći broj obolelih u našem okrugu u 2024.godini je bio u uzrastu 55-75 godina, dok se bolest registruje i kod znatno mlađih osoba, već sa 20-25 godina života. Najveći broj umrlih je bio uzrasta 60-79 godina.
Muškarci u našoj sredini najviše obolevaju i umiru od raka pluća, debelog creva i prostate, dok se kod žena maligni tumori najčešće lokalizuju na dojci, plućima i debelom crevu.
Rak pluća, dojke i debelog creva su vodeće lokalizacije i u obolevanju i u umiranju. Ove tri vrste malignih bolesti zajedno čine gotovo polovinu od ukupnog broja umrlih osoba od svih lokalizacija raka.
U uslovima rastućeg globalnog opterećenja rakom, uključivanje iskustava osoba koje žive sa rakom u kreiranje programa predstavlja važan korak ka unapređenju kvaliteta i dostupnosti zdravstvene zaštite.
Leave a reply